Kanal Tedavisi
Kanal Tedavisi
KANAL TEDAVİSİ NEDİR ? (Endodonti)
Kanal Tedavisi, Endodonti tedavisi olarak da bilinir. Dişin enfekte veya hasarlı olmuş özünün(pulpa)çıkartılarak dişin dezenfekte edilmesidir ve sonrasında diş tekrardan dolgu ile kapatılır. Kanal tedavisi, dişin merkezindeki küçük, iplik şeklinde olan dokunun, yani diş özünün (pulpa) çıkarılma işlemine denir. Hasar gören, hastalanan veya ölen pulpa çıkarıldığında, geriye kalan boşluk önce temizlenir sonra diş formatında şekillendirilerek tekrar doldurulur. Bu işlemle kök kanalı kapatılır.
Dişte pulpa denilen bir yapı bulunur bu yapı dişin en iç kısmında yer alır ve yumuşak bir çekirdek olarak düşünülür. Pulpa dişlerin kök ucuna kadar uzanır, içinde kan damarları, bağ dokusu ve sinirler bulunur. Dişte meydana gelen herhangi bir darbe sonucunda çatlak oluşumu yada çürüğün oluştuğu durumlarda, bakteriler pulpanın içine girerek burada çoğalmaya başlarlar. Eğer bu durum kısa süre içerisinde tedavi edilmezse diş apsesine neden olarak pulpa ölümüyle birlikte kemik veya diş kaybı gibi ciddi hasarlara yol açabilir.
Bu gibi riskli durumlarda çürümüş yada çatlamış olan diş için kanal tedavisi yöntemi uygulanarak dişin kurtarılması sağlanır.
Kanal tedavisi yöntemi hastalar tarafından çoğunlukla acılı ve ağrılı bir uygulama olarak görülür, bu sebeple bir çok hasta tedavi sürecini erteleme eğiliminde olurlar. Ancak günümüzün getirdiği modern yöntem ve teknikler sayesinde bir iki seansta kök kanallar nispeten konforlu ve ağrısız bir şekilde tedavi edilebilir.
Genel olarak hastalar uygulama esnasında bu yöntemin ağrılı ve acılı geçtiğini düşünsede inanılanın aksine hastalar kanal tedavisi sırasında ağrı yada acı hissetmez. Ağrı ve acı hissedildiği durumlarda bunun sebebi bölgedeki enfeksiyondan kaynaklandığı söylenebilir.
Bu tedavinin amacı hastaları rahatsız eden acı ve ağrıları ortadan kaldırmaktır.
Kanal tedavisi diş ve çevre dokularının uyuşturulmasıyla başlar ve 45 dakikalık bir seans içinde tamalanır. Hastaların tedavi sürecini ertelemesi, diş kökündeki dokulara zarar verir ve enfeksiyon oluşumuna neden olabilir. Bu durum diş kaybı ve kemik kaybına yol açar.
Pulpa hasarının en önemli sebepleri şunlardır:
•Dişin çatlaması,
•Dişte derinleşen çürük,
•Dişte geçmişte veya yakın zamanda yapılan darbeler nedeniyle dişte oluşan hasarlar,
Pulpa öldüğünde veya enfeksiyon kaptığında yada tedavi edilmediği takdirde, çene kemiğinde ve dişin kökünde abse oluşturan irin birikebilir. Abse, dişi çevreleyen kemiği yok ederek ağrıya neden olabilir.
KANAL TEDAVİSİ NASIL YAPILIR ?
Kanal Tedavisi hastanın durumuna göre birden fazla seans gerektirecek çeşitli adımlardan oluşur;
Adımları şu şekilde sıralayabiliriz;
•Çürük ve enfeksiyonun yok edilmesi,
•Diş kanallarının şekillendirilmesi,
•Kanalların doldurulması,
•Dişin tekrar işlevsel hale getirilmesi,
olmak üzere dört temel amacı bulunur.
Dişin durumuna bağlı olarak tedavi bir ya da iki seans sürebilir. Kanal tedavisi sürecinde izlenen prosedür, diş hasarına bağlı olarak değişmekle birlikte, genel olarak şu adımları içerir:
Diş hekimi öncelikli olarak dişin kök yapısını görmek için ve enfeksiyon belirtisi olup olmadığını anlamak için röntgen çeker. Böylelikle, dişteki hasar değerlendirilir ve kanal tedavisine ihtiyaç olup olmadığına karar verilir.
Diş pulpası çok hasarlıysa, kanal tedavisi işlemi başlatılır. Dişte apse oluşumundan kaynaklanan şiddetli ağrı varsa tedaviye başlanmadan önce lokal anestezi uygulanır.
Kanal tedavisi uygulamasını yaparken önce, ön dişin arka tarafında yada azı ve küçük azı dişlerinin kuronunda bir delik açılır. Hastalıklı pulpa çıkarıldıktan sonra, diş hekimi kök kanalında yapılacak işlemin ne kadar süreceğini saptar.Uygun boyutta aparatlar kullanılarak pulpa boşluğu ve kök kanalları temizlenir, genişletilir ve kanal dolgusu için şekillendirilir.
Eğer hastanın tedavi sırasında birden fazla seansa ihtiyacı varsa seanslar arasında dişi korumak için kuronda açılan deliğe geçici bir dolgu yapılır. Kök kanalları yeniden şekillendirilir ve temizlenir.
Daha sonra yapılan geçici dolgu çıkarılır. Pulpa boşluğu ve kanal kalıcı olarak doldurulur. Gutta percha adı verilen konik uçlu, kauçuk bir malzeme kanalların her birine sokulur ve genellikle simanla yerine yapıştırlır. Bazen, yapısal destek için kanalın içine metal veya plastik çubuk konulabilir.
Son adım olarak, doğal görünümünü ve şeklini eski haline getirebilmek için dişin üzerine kuron kaplanır. Diş kırılmış ise, kuronu yerleştirmeden önce dişi onarmak için post uygulaması gerekebilir.
KANAL TEDAVİSİ NE KADAR SÜRER ?
Kanal tedavisi uygulaması ortalama olarak 45 dakika sürer. Belirli prosodürler uygulandıktan sonra en az 2-3defa röntgen çekilmelidir. Eğer diş hekiminiz uygulanan tedavinin başarılı olduğunu düşünüyorsa kalıcı bir metaryal ile dezenfekte işleminin ardından kanalların kontaminasyondan etkilenmemesi kanal içini doldurur.
Kanal tedavisinin amacı dişin fazla çürümesi ya da enfeksiyon kapması sonucu dişin tekrardan eski işlevini yerine getirmesi için yapılır.
Tedavide enfeksiyon kapan ve çürük olan dişin siniri ve pulpası mutlaka alınır. Çürük bölümü temizlenir ve tekrardan doldurulur. Diş hekimleri tarafından uygulunan oldukça ciddi ve önemli bir operasyondur.
Kanal Tedavisi süresi kişiden kişiye göre değişebilir. Bazı kişilerde bir seansta yapılırken bazen ise iki seansta çözülebilmektedir. Bunun nedeni dişte oluşan çürüğe bağlıdır.
Bir kişinin kanal tedavisi yapabilmesi için endodontist veya diş hekimi olması gerekmektedir. Endodontistler de bir çeşit diş hekimidir. Diş hekimliğine ek olarak diş siniri ve dişin pulpa katmanı konusunda uzmanlıkları vardır.
Kanal tedavinizin kaç seans süreceği dişlerinizin durumuyla alakalıdır. Eğer tek bir diş için kanal tedavisi yapılacaksa en az 2 seans sürer. Genellikle birinci seansta temizleme, ikinci seansta ise doldurma işlemi yapılır.
Hastalar kanal tedavisi için diş hekimlerine başvurduklarında eğer birden fazla diş çürükse her diş için 2-3 seans olmak üzere sırasıyla yapılacaktır.
Normal bir kanal tedavisi 2 seans gerektirir. Ve her seans 30-40 dk sürer. Seanslarda rutin olarak yapılan işlemler şu şekildedir;
•Dişin en tepe noktasında bir delik açılır ve kök kanallarına ulaşır,
•Kök kanalları endodontik aletlerle dezenfekte edilerek şekillendirilir ve antiseptik solüsyonlarla yıkanarak enfeksiyon uzaklaştırılır,
•Tamamen hepsi temizlendikten sonra aynı anda dolgu yapılabildiği gibi yaklaşık olarak bir hafta sonra ikinci randevu verilir,
•İkinci randevuda dolgu yapılarak tedavi sonlandırılır,
•İki seanslı bir kanal tedavisinde prosedürün tamamlanması bir hafta sürer. Fakat tedavi süresi tedavi uygulanan dişin enfeksiyonun ciddiyetine ve dişin durumuna göre değişiklik gösterir,
•Dişteki enfeksiyon yakın bir dönemde tespit edilmişse ve dişin kök ucu yani kemiğe doğtu yayılım göstermemişse tedavi bir gün içerisinde bitebilir.
•Eğer dişte beklenmedik sorunlarla karşılaşılırsa mesela dişteki köklerin çok eğri olması, yan dalların oluşması gibi belirlenen prosedürü zorlaştıran durumlarda doktorlar genellikle risk almazlar ve bir hafta içerisinde 2 seansla tedaviyi bitirirler.
•Bazı durumlarda ise enfeksiyon ilerlemiş olabilir, kök içerisinde iltihap akışının mevcut olduğu yerlerde iltihaptan tamamen kurtulana kadar işlemler devam eder. Bu sürede belirli aralıklarla en az 3-4 günde bir pansuman yapılması gerekir tabiki bu süre hastanın enfeksiyonunun şiddetine göre tedavinin tamamlanması günler hatta bazen aylar bile sürebilir.
•Alkol ve tütün ürünleri kullanıyorsunuz bırakmanız olumlu açıdan iyileşme süresini hem de tedavinin etki ömrünü olumlu yönde etkileyecektir.
KANAL TEDAVİSİ HANGİ DURUMLARDA UYGULANIR ?
Kanal tedavisi uygulanması gereken durumların ilki diş kemiğinde oluşan çatlaklar ve derin çürükler yer alır. Eğer diş iyileşmeyecek kadar zarar gördüyse pulpa kısmının korunması sağlanır. Kanal tedavisinin en büyük avantajı dişin kemik yapısını kaybetmemek ve ölü dişi kurtarmaktır.
Kanal tedavisinin uygulanması gereken durumlar ;
•Yüz ve boyunda şişlik,
•Özellikle sıcak veya soğuğa karşı kalıcı diş hassasiyeti,
•Çiğneme ya da ısırma esnasında ağrı,
•Diş etlerinde sivilce benzeri yara oluşumu,
•Çatlamış dişler,
•Diş etinin şişmesi,
•Yansıyan diş ağrısı,
•Derin çürükler,
•Koyulaşmış diş etleri,
,KANAL TEDAVİSİ SONRASI OLUŞAN AĞRILAR VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER?
•Hastaya kanal tedavisi uygulandıktan sonra kişi an az iki saat sıcak ve soğuk yiyecekler kesinlikle tüketmemelidir.
•Kanal tedavisi sonrası uygulanan işlemler bir iki gün içerisinde sonuç verecektir. Bu yüzden hasta dişe yapışma ihtimali olan ve dişi zorlayan gıdalar tüketmemelidir.
•Kanal tedavisi ağız içindeki tüm dişlere yapılmadığından gıda ve yiyecek tüketilirken işlem gören diş ile değil diğer dişler ile çiğnenmelidir. Bu şekilde tedavi uygulanan diş korunmuş olur.
•Kanal tedavisi sonrası hasta eğer ağız bakım suyu ve diş ipi gibi temizleyici ürünler kullanıyorsa dişe herhangi bir zarar vermeden yapılmalı ve kullandığı ürünler özenle seçilmelidir.
•Kişi kanal tedavisi sonrası dişlerini fırçalarken tedavi uygulanan bölgenin zarar görmemesi için yumuşak uçlu diş fırçalarını kullanmalı ve yavaş bir şekilde dişini fırçalamalıdır.
•Kanal tedavisi sonrası çoğu hastada ağrılar meydana gelebilir. Bu gibi durumlarda diş hekiminin hastaya yazmış olduğu ağrı kesiciler kullanılmalı ve hekimin önerileri dışına çıkılmamalıdır.
•Kanal tedavisi sonrası bazı olumsuz durumlarda meydana gelebilir;
•Hekimin yazdığı ilaçları kullandıktan sonra hala çok şiddetli geçmeyen ağrı ve acı hissedilebilir. Bu gibi durumlarda kişi kendince yöntemlerini ve müdahalelerini uygulamaktan kesinlikle kaçınmalıdır. Çünkü dişte enfeksiyon oluşumu ve apse oluşumu gibi önemli problemler çıkabilir erken müdahale için hemen hekiminize başvurmalısınız.
•Alkol, tütün ürünleri ve sigara gibi zararlı maddelerden 24 saat boyunca uzak durmalısınız. Bu gibi maddeler dişte apse oluşmasına sebep olabilir.
•Kanal tedavisi sonrası ağrıları en aza indirmek için günde iki üç kez tuzlu su ile gargara yapabilirsiniz.
•Hekiminizin uyarılarına ve tüm önerileri dikkate aldığınız takdirde bir problem ile karşılaşırsanız hemen hekiminiz ile iletişime geçiniz bu sayede daha erken müdahale edilmiş ve daha sağlıklı bir tedavi süreci geçirmiş olursunuz.
Yorumlar (0)
Yazıya ilk yorumu siz yazarak düşüncelerinizi diğer kullanıcılarla paylaşabilirsiniz.